بازرسی چشمی جوش

بازرسی چشمی جوش چیست؟

افشین یوسفی نیا

کارشناس سطح 3 آزمونهای غیرمخرب

امروزه کیفیت ساخت و بازرسی ساختمان ها از طرف مراجع قانونی کشور و البته جامعه مورد توجه قرار گرفته است، حال نوبت جامعه بازرسی است که با عملکرد صحیح و اخلاق حرفه ای جهت ایجاد و ارتقاع کیفیت آن گامی اثر بخش بردارد. در این راستا با توجه به کاربرد وسیع بازرسی چشمی در سازه های فولادی ، در مقاله حاضر ضمن بررسی جایگاه استاندارد این روش به نحوه بازرسی و نیز معیارهای پذیرش آن پرداخته شده است.

مقدمه

بازرسی چشمی یکی از روشهای آزمونهای غیرمخرب می باشد که دارای ویژگی ها و مزایایی همچون سادگی و درعین حال اثر بخشی، کاربرد وسیع، ارزان قیمت بودن و سرعت انجام بازرسی است. قابلیت پیش گیری از بوجود آمدن محصول بی کیفیت بدلیل انجام بازرسی در مراحل مختلف ساخت و نصب از دیگر مزایای این روش می باشد. مجموعه این ویژگی ها باعث شده تا بازرسی چشمی در اغلب استانداردها و آیین نامه ها به عنوان اولین روش بازرسی تعیین و اجرای سایر روشهای بازرسی و آزمایشهای غیرمخرب مشروط به تایید قطعات و جوشها با این روش باشد.

بازرسی چشمی در صنایع مختلف جهت حصول اطمینان از کیفیت انواع محصولات و همچنین روشهای ساخت و تولید استفاده می شود. یکی از کاربردهای اصلی آن کنترل کیفیت جوش و قطعات جوشکاری می باشد که در کشور ما نیز بخش عمده پروژه های عمرانی و ساخت و ساز را به خود اختصاص داده است.

این روش در عین سادگی دارای ویژگی ها و پیچیدگی های خاصی است و فقط زمانی اثر بخش و قابل اطمینان خواهد بود که توسط افراد آموزش دیده و با تجربه انجام شود، در غیر این صورت فقط یک بازدید و مشاهده معمولی و البته بدون هیچگونه برآورد از کیفیت خواهد بود.

بازرسی چشمی[1] یا بازرسی جوش[2]

سوالی که اغلب پیش می آید و باعث بروز اختلافاتی هم می گردد در این است که چه تفاوتی بین بازرسی چشمی یک قطعه جوشکاری شده با بازرسی جوش آن موضوع می باشد. آیا کاری که بازرس جوش انجام می دهد و یا وظیفه ای که وی بعهده دارد با آنچه که برای بازرس چشمی وجود دارد متفاوت است؟

برای روشن شدن این موضوع به مرجع پیدایش و تعریفهای اولیه استانداردهای هر کدام مراجعه می کنیم.

استاندارد تایید صلاحیت[3] و صدور گواهی[4] انجمن آزمونهای غیر مخرب آمریکا (ASNT RP SNT-TC-1A) که یک استاندارد آموزش و تایید صلاحیت کارکنان بازرسی است همه روشهای آزمونهای غیر مخرب از جمله بازرسی چشمی را برای کاربردهای مختلف پوشش می دهد. البته در این استاندارد الزام شده که هر بازرس متناسب با کاربرد مورد انتظار آموزش دیده و تایید شود.

 

بطور مثال بازرس چشمی که قصد دارد جوش را بازرسی کند بایستی در رابطه با جوشکاری آموزش دیده و از نظر دانش فنی، مهارت و تجربه بازرسی مرتبط با آن تایید صلاحیت شود. به چنین فردی گواهی نامه سطح 2 بازرسی چشمی با کاربرد جوشکاری (به عنوان بازرس چشمی جوش) داده می شود که مجوز کار وی برای آن کاربرد است.

از طرفی انجمن جوشکاری آمریکا به عنوان متولی صنعت جوش، برای بازرسی چشمی جوش برنامه آموزش و تایید صلاحیتی را ایجاد کرده که در آن به “بازرسی چشمی جوش” بطور خلاصه “بازرسی جوش” گفته می شود. (این موضوع در فصل 1 کتاب “تکنولوژی بازرسی جوش” -مرجع رسمی انجمن جوشکاری آمریکا برای دوره و امتحان بازرسی جوش- آمده است).

استاندارد صدور گواهی بازرس های جوش (AWS QC1) نیز در این رابطه منتشر شده است. به فردی که مطابق این استاندارد تایید صلاحیت شود گواهینامه بازرس جوش تایید شده (CWI) داده می شود.

مقایسه مراحل بازرسی گفته شده در سه مرجع بازرسی یعنی کتاب تکنولوژی بازرسی جوش، استاندارد راهنمای بازرسی چشمی جوش (AWS B1.11) و نیز هندبوک بازرسی چشمی (ASNT VT Hand Book) بیانگر یکی بودن آنها که بطور مشترک بازرسی چشمی جوش را شامل سه مرحله قبل، حین و پس از جوشکاری میدانند.

بنابراین می توان گفت که بازرس جوش تایید شده[5] و بازرس چشمی جوش سطح 2[6] دو عنوان و تخصص معادل هم هستند و از نظر سطح مسؤلیت و وظیفه بازرسی هیچ فرقی با هم ندارند. تنها وجه تمایز آنها در این است که براساس دو استاندارد مختلف و البته برای یک هدف مشترک آموزش دیده و تایید صلاحیت شده اند.

[1] Visual Inspection (VT)

[2] Welding Inspection (WI)

[3] Qualification

[4] Certification

[5] CWI; Certified Welding Inspector

[6] VT Level II (for Welding)

نظرات برای این پست بسته شده است.